Aşırı yorgunluk ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen kronik bir durum
Kronik Yorgunluk Sendromu Nedir?
Kronik Yorgunluk Sendromu (CFS) veya Myalgic Encephalomyelitis (ME), en az 6 aydır süren, dinlenmekle geçmeyen, günlük aktiviteleri önemli ölçüde engelleyen aşırı yorgunluk hali olarak tanımlanır.
Hastalığa bazen Sistemik Efor Intoleransı Hastalığı (SEID) da denir.
Kronik Yorgunluk Sendromu Başlıca Belirtiler
- Dinlenmekle geçmeyen ağır yorgunluk
- En ufak efor sonrası kötüleşme (Post-Eksersiyonel Malaise)
- Uyku sorunları (uykuya dalamama veya dinlenmeden uyanma)
- Bilişsel problemler (hafıza kaybı, konsantrasyon güçlüğü)
- Kas ve eklem ağrıları
- Baş ağrısı
- Boğaz ağrısı ve lenf bezlerinde hassasiyet
- Baş dönmesi ve denge sorunları
Fibromiyalji ile CFS/ME İlişkisi
Her iki hastalık da sıklıkla birlikte görülür. Ortak belirtiler:
- Yoğun yorgunluk
- Ağrı
- Uyku bozuklukları
- Bilişsel fonksiyonlarda bozulma
Ancak CFS/ME’de efor sonrası kötüleşme (Post-Exertional Malaise) daha baskındır.
Kronik Yorgunluk Sendromu Nedenleri
- Viral enfeksiyonlar (Epstein-Barr virüsü gibi)
- Bağışıklık sistemi düzensizlikleri
- Hormonal dengesizlikler
- Genetik yatkınlık
- Fiziksel veya duygusal travmalar
Fibromiyalji ile İlişkisi
Her iki hastalık da merkezi sinir sistemi hassasiyeti ile ilişkilidir ve çok sık birlikte görülür.
- Fibromiyalji hastalarının %30-50’sinde KYS de bulunur.
- KYS hastalarının büyük kısmında yaygın ağrı (fibromiyalji) vardır.
- Her ikisinde de yorgunluk, uyku sorunu ve bilişsel problemler ortaktır.
Tanı ve Tedavi
Özel bir laboratuvar testi yoktur. Tanı, semptomlara ve diğer hastalıkların dışlanmasına göre konulur.
En çok kullanılan kriter: Institute of Medicine (IOM) 2015 Kriterleri- Pacing Teknikleri (enerji yönetimi)
- Hafif-orta egzersiz (özellikle su egzersizleri)
- Uyku hijyeni
- Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
- İlaç tedavisi (ağrı, uyku, depresyon için)
Özet
Kronik Yorgunluk Sendromu, gerçek bir hastalıktır ve “tembellik” veya “psikolojik” değildir.
Fibromiyalji ile sıkça bir arada görülür ve multidisipliner tedavi gerektirir.